തിരുവനന്തപുരം: “മരുന്ന് ഭക്ഷണത്തിന് മുമ്പ് കഴിക്കണം”, “ഇത് വെറും വയറ്റിൽ മാത്രം”, “ആഹാരശേഷം കഴിക്കുക” — ഡോക്ടർമാരുടെ ഈ നിർദ്ദേശങ്ങൾ പലരും സാധാരണ ഉപദേശമായി മാത്രം കാണാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഓരോ മരുന്നിനും സമയം നിശ്ചയിക്കുന്നതിന് പിന്നിൽ വ്യക്തമായ ശാസ്ത്രീയ കാരണങ്ങളുണ്ടെന്ന് ആരോഗ്യ വിദഗ്ധർ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
മരുന്ന് ശരീരത്തിൽ എങ്ങനെ ആഗിരണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു, എത്ര വേഗത്തിൽ പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുന്നു, ആഹാരവുമായി എങ്ങനെ പ്രതികരിക്കുന്നു തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങളാണ് ഈ സമയനിർണ്ണയത്തിന് അടിസ്ഥാനമാകുന്നത്.
വെറും വയറ്റിൽ മരുന്ന് കഴിക്കേണ്ടത് എന്തിന്?
വെറും വയറ്റിൽ കഴിക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കുന്ന മരുന്നുകളുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം അതിന്റെ ഫലപ്രാപ്തി പൂർണമായി ഉറപ്പാക്കുകയാണ്.
ഭൂരിഭാഗം മരുന്നുകളും രക്തത്തിലേക്ക് ആഗിരണം ചെയ്യപ്പെടുന്നത് ആമാശയത്തിലൂടെയോ ചെറുകുടലിലൂടെയോ ആണ്. വയറ്റിൽ ഭക്ഷണം ഉണ്ടായാൽ മരുന്ന് കുടൽഭിത്തികളുമായി സമ്പർക്കത്തിൽ വരുന്നത് വൈകുകയും ഫലം കുറയുകയും ചെയ്യും. വെറും വയറ്റിൽ കഴിക്കുമ്പോൾ മരുന്ന് വേഗത്തിലും പൂർണമായും രക്തത്തിൽ കലരാൻ സാധിക്കും.
ചില ഭക്ഷണങ്ങൾ മരുന്നിന്റെ പ്രവർത്തനം തടസ്സപ്പെടുത്താനും കഴിയും. ഉദാഹരണത്തിന് പാൽ, കാൽസ്യം എന്നിവ ചില ആന്റിബയോട്ടിക്കുകളെയും തൈറോയ്ഡ് മരുന്നുകളെയും ബാധിക്കും. ഉയർന്ന അളവിൽ നാരുകൾ ഉള്ള ഭക്ഷണങ്ങളും മരുന്നിന്റെ ആഗിരണം കുറയ്ക്കാം.
ചില മരുന്നുകൾക്ക് പ്രവർത്തിക്കാൻ ആമാശയത്തിലെ പ്രത്യേക അമ്ലത (pH) ആവശ്യമുണ്ട്. ഭക്ഷണം കഴിക്കുമ്പോൾ ആസിഡ് ഉൽപ്പാദനം കൂടുന്നത് മരുന്നിന്റെ രാസഘടനയെ ബാധിക്കാം.
തൈറോയ്ഡ് മരുന്നുകൾ പോലുള്ള ഹോർമോൺ സംബന്ധമായ മരുന്നുകൾ ദിവസവും ഒരേ രീതിയിൽ ശരീരത്തിൽ എത്തേണ്ടതുണ്ട്. അതിനാലാണ് അവ വെറും വയറ്റിൽ കഴിക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കുന്നത്.
ഡോക്ടർമാർ സാധാരണയായി വെറും വയറ്റിൽ മരുന്ന് കഴിച്ചാൽ കുറഞ്ഞത് 30 മിനിറ്റെങ്കിലും ഭക്ഷണം ഒഴിവാക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു.
ഭക്ഷണത്തിന് തൊട്ടുമുമ്പ് മരുന്ന് കഴിക്കേണ്ടത് എന്തിന്?
സാധാരണയായി 15–30 മിനിറ്റ് മുമ്പാണ് ഇത്തരം മരുന്നുകൾ കഴിക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കുന്നത്.
പ്രമേഹത്തിനുള്ള ചില മരുന്നുകൾ ഭക്ഷണം കഴിക്കുമ്പോൾ രക്തത്തിലെ പഞ്ചസാര ഉയരുന്നത് നിയന്ത്രിക്കാൻ ശരീരത്തെ തയ്യാറാക്കുന്നു. ഭക്ഷണം തുടങ്ങുമ്പോഴേക്കും ഇൻസുലിൻ പ്രവർത്തനം സജ്ജമാകാൻ ഇതു സഹായിക്കും.
ചില മരുന്നുകൾ ഭക്ഷണത്തിലെ പ്രത്യേക ഘടകങ്ങളുമായി നേരിട്ട് പ്രവർത്തിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന് കാർബോഹൈഡ്രേറ്റ് വിഘടനം തടയുന്ന മരുന്നുകൾ ഭക്ഷണത്തിന്റെ ആദ്യ ഉരുളയ്ക്കൊപ്പം തന്നെ കഴിക്കേണ്ടി വരാം.
ദഹന എൻസൈമുകൾ അടങ്ങിയ മരുന്നുകൾ ഭക്ഷണം ദഹിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിനാൽ ഭക്ഷണത്തിന് തൊട്ടുമുമ്പോ അതിനൊപ്പമോ കഴിക്കണം.
ഓക്കാനം, ഛർദ്ദി, ദഹനക്കേട് എന്നിവ ഒഴിവാക്കാനുള്ള ചില മരുന്നുകൾ ഭക്ഷണത്തിന് 15–20 മിനിറ്റ് മുമ്പ് കഴിക്കുന്നത് ആമാശയത്തെ തയ്യാറാക്കുന്നു.
ഭക്ഷണശേഷം മരുന്ന് കഴിക്കേണ്ടത് എന്തിന്?
ആഹാരശേഷം കഴിക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കുന്ന മരുന്നുകളുടെ പ്രധാന ഉദ്ദേശ്യം ആമാശയത്തെ സംരക്ഷിക്കുകയാണ്.
വേദനസംഹാരികൾ, ചില ആന്റിബയോട്ടിക്കുകൾ എന്നിവ ആമാശയ ഭിത്തിയിൽ നേരിട്ട് അസ്വസ്ഥത ഉണ്ടാക്കാം. വെറും വയറ്റിൽ ഇവ കഴിച്ചാൽ അസിഡിറ്റി, ഓക്കാനം, അൾസർ വരെ ഉണ്ടാകാം. ഭക്ഷണം ഒരു ‘ബഫർ’ പോലെ പ്രവർത്തിച്ച് ആമാശയത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നു.
ചില മരുന്നുകൾക്ക് ആഹാരത്തിലെ കൊഴുപ്പോ മറ്റ് ഘടകങ്ങളോ ആവശ്യമാണ് ശരിയായി ആഗിരണം ചെയ്യാൻ. ചില മൾട്ടിവിറ്റാമിനുകൾ, ആന്റിഫംഗൽ മരുന്നുകൾ, രക്തസമ്മർദ്ദത്തിനുള്ള ചില ഗുളികകൾ എന്നിവ ഇതിൽപ്പെടും.
ഭക്ഷണശേഷം മരുന്ന് കഴിക്കുന്നത് ഓക്കാനം, ഛർദ്ദി പോലുള്ള പാർശ്വഫലങ്ങളും കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. പ്രമേഹത്തിനുള്ള ചില ഗുളികകൾ ഭക്ഷണശേഷം കഴിക്കുന്നത് രക്തത്തിലെ പഞ്ചസാര പെട്ടെന്ന് താഴുന്നത് തടയും.
സാധാരണയായി ഭക്ഷണം കഴിഞ്ഞ് 15 മുതൽ 30 മിനിറ്റിനുള്ളിൽ ഇത്തരം മരുന്നുകൾ കഴിക്കുകയാണ് ഉചിതം.
പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത്
മരുന്നുകൾ എപ്പോഴും ശുദ്ധജലത്തോടൊപ്പം മാത്രമേ കഴിക്കാവൂ. ചായ, കാപ്പി, പാൽ എന്നിവ മരുന്നിന്റെ ഫലത്തെ ബാധിക്കാം.
തൈറോയ്ഡ് മരുന്നിനൊപ്പം അയൺ, കാൽസ്യം, അസിഡിറ്റി മരുന്നുകൾ എന്നിവ കഴിക്കരുത്. ഇവയ്ക്കിടയിൽ കുറഞ്ഞത് നാല് മണിക്കൂർ വ്യത്യാസം വേണം.
മരുന്ന് കഴിച്ച ഉടനെ ചായയോ കാപ്പിയോ കുടിക്കുന്നത് ഫലം കുറയ്ക്കാൻ സാധ്യതയുള്ളതിനാൽ 30 മുതൽ 60 മിനിറ്റ് വരെ ഇടവേള നൽകണം.
ഡോക്ടർ നിർദ്ദേശിക്കുന്ന സമയക്രമം കൃത്യമായി പാലിക്കുന്നത് ചികിത്സയുടെ വിജയത്തിൽ വലിയ പങ്കുവഹിക്കുന്നതിനാൽ, മരുന്നിന്റെ സമയത്തെ നിസാരമായി കാണരുതെന്ന് ആരോഗ്യ വിദഗ്ധർ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.
